του Χρήστου Ζαμπούνη

Πολύ πριν από την «Ιθάκη» του Αλέξη Τσίπρα, ένα άλλο βιβλίο, μίας κεντρικής φιγούρας της συγχρόνου ελληνικής Ιστορίας, το «Μέτρον Κατανοήσεως» της βασιλίσσης Φρειδερίκης, επιχείρησε να καταθέσει την δική της «εκδοχή» υπό την μορφή αυτοβιογραφίας. Συνομιλούμε με τον πρίγκηπα Christian of Hanover, μικρανηψιού της Φρειδερίκης, αφού ο παππούς του ήταν ο αδελφός της, στον Λόφο Παλαιοκάστρου, όπου ευρίσκεται το Βασιλικό Κοιμητήριο Τατοΐου. Ο αέρας βυσσοδομεί και εμείς έχουμε σταθεί στην άκρη, αφήνοντας τους στενούς συγγενείς της πριγκιπίσσης Ειρήνης να σταθούν δίπλα στο μνήμα της. Ο Christian ζει στην Μαδρίτη και είχε αρκετές ευκαιρίες να συναντήσει την εκλιπούσα, κυρίως σε οικογενειακές εκδηλώσεις. Αναφέρει μία φράση-κλειδί γι’ αυτήν: «Ψυχικό μεγαλείο», φέροντας το παράδειγμα του πώς αντιμετώπισε τον καρκίνο. «Είναι ευτύχημα που δέχθηκε να μοιρασθεί τις σκέψεις της και τον τρόπο που βλέπει την ζωή, στο βιβλίο της Εύα Θελάδα, «Ειρήνη, η ασυμβίβαστη πριγκίπισσα», σχολιάζω. «Και η θεία μου, η γιαγιά της, είχε την ίδια πνευματικότητα», προσθέτει. Measure of understanding άλλωστε, σημαίνει το εύλογο όριο μέχρι το οποίο μπορεί να γίνει κατανοητό ένα θέμα, μία ιδέα, μία συμπεριφορά. Αυτό που κατανοήσαμε όσοι διαβάσαμε το βιβλίο της είναι ότι σε αντίθεση με την πλειονοψηφία των κατοίκων του πλανήτη που διάγουν μέγα μέρος του διακομετακομιστικού τους βίου περιστρεφόμενοι γύρω από τον εαυτό τους, η τριτότοκη κόρη των βασιλέων Παύλου και Φρειδερίκης αφιέρωσε την ζωή της στην υπηρεσία των άλλων, μία παράδοση που είχε θεσμικώς η οικογένειά της, αλλά η ιδία την απογείωσε με αυταπάρνηση, ταπεινοσύνη και, κυρίως, αθορύβως. Στον επικήδειο λόγο που εξεφώνησε ο πρίγκηψ Νικόλαος αποτύπωσε με λίγες λέξεις το πνεύμα της. «Έζησες την ζωή σου με έναν τρόπο σπάνιο, ζηλευτό. Με σιωπή που δεν ήταν απουσία, με διακριτικότητα που δεν ήταν απόσταση, με αγάπη χωρίς προβολή (…) Είχες την ικανότητα να καταλαβαίνεις τους άλλους χωρίς να ρωτάς, να συμπονάς χωρίς να εκθέτεις, να προσφέρεις χωρίς να εκθέτεις, να προσφέρεις χωρίς ποτέ να ζητάς τίποτα πίσω. Σαν να ήξερες πως το καλό, όταν είναι αληθινό, δεν χρειάζεται μάρτυρες (…) Μου έδειξες τι σημαίνει δύναμη χωρίς θόρυβο, τι σημαίνει αξιοπρέπεια χωρίς έπαρση, τι σημαίνει αγάπη που δεν απαιτεί, αλλά απλώς υπάρχει», κατέληξε ο βαπτισιμιός της.

Υ.Γ. Το «Μέτρον Κατανοήσεως» θα επανεκδοθεί εντός του έτους.