Blueberry

Της Μαριανίνας Πάτσα

Δεν φτιάχτηκε για να είναι συμπαθής. Φτιάχτηκε για να είναι αληθινός. Δεν είναι ο τυπικός ήρωας της Άγριας Δύσης. Είναι η αποδόμησή του.

Ο Blueberry γεννιέται ως Michael Steven Donovan, σε ένα πλούσιο σπίτι στον αμερικανικό Νότο που ξεχειλίζει από ρατσιστικές καταβολές. Όταν κατηγορείται άδικα για τη δολοφονία του πατέρα της αρραβωνιαστικιάς του και αναγκάζεται να διαφύγει, συμβαίνει κάτι που του αλλάζει τη ζωή: κατά τη φυγή του, σώζεται από έναν δραπέτη σκλάβο που θυσιάζεται για εκείνον. Το τραγικό αυτό γεγονός τον μετατοπίζει και αρχίζει να αλλάζει ριζικά τον τρόπο που βλέπει τον κόσμο. Λίγο αργότερα, καθώς διασώζεται από περίπολο του Βορρά, επιλέγει νέο όνομα. Εμπνευσμένος από έναν θάμνο μύρτιλων που βλέπει μπροστά του, υιοθετεί το επώνυμο “Blueberry”. Με τη νέα του ταυτότητα πολεμά με τους Βόρειους στον Εμφύλιο και σταδιακά μετατρέπεται σε υπερασπιστή της ισότητας και της δικαιοσύνης.

Είναι κάθε άλλο παρά τέλειος. Ένας ήρωας «ανθρωπένιος». Ένας χαρακτήρας που δεν επιδιώκει να είναι «καλός», αλλά αναγκάζεται να επιλέγει το σωστό μέσα σε έναν κόσμο όπου το σωστό δεν είναι σχεδόν ποτέ ξεκάθαρο.

Η δημιουργία του δεν ήταν μια τυχαία έμπνευση, αλλά το αποτέλεσμα μιας μακράς πορείας γύρω από το είδος του western — τόσο από τον σχεδιαστή Jean Giraud όσο και από τον σεναριογράφο Jean-Michel Charlier.

Ο Giraud, ήδη από πολύ νεαρή ηλικία, είχε αναπτύξει έντονη σχέση με τα western, δουλεύοντας πάνω σε παρόμοιες ιστορίες και χαρακτήρες. Μέσα από πρώιμα κόμικς και ιδιαίτερα τη σειρά με τον Art Howell, διαμόρφωσε σταδιακά ένα πιο ρεαλιστικό και ώριμο ύφος αφήγησης, που απομακρυνόταν από τα στερεότυπα του είδους. Παράλληλα, οι προσωπικές του εμπειρίες — όπως η παραμονή του στο Μεξικό και η επαφή του με τα τοπία της ερήμου — επηρέασαν βαθιά τη ματιά του.

Από την άλλη, ο Charlier, αν και αρχικά δήλωνε αποστασιοποιημένος από το western, είχε ήδη γράψει σχετικές ιστορίες και επίσης είχε ταξιδέψει στην Αμερική, αποκτώντας άμεσες εικόνες και θεματολογία, ιδιαίτερα γύρω από τους ιθαγενείς πληθυσμούς. Το καθοριστικό σημείο ήρθε όταν, μετά από ένα ταξίδι στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1963, επέστρεψε με έντονη επιθυμία να δημιουργήσει μια νέα western σειρά για το περιοδικό Pilote.

Η αρχική επιλογή για το σχέδιο ήταν ο Joseph Gillain, ο οποίος όμως αρνήθηκε και πρότεινε τον μαθητή του, Giraud. Αυτή η συνάντηση αποδείχθηκε καθοριστική: η αφηγηματική εμπειρία και η δραματουργία του Charlier ενώθηκαν με την οπτική ωριμότητα και τις βιωματικές επιρροές του Giraud.

Έτσι γεννήθηκε ο Blueberry — όχι απλώς ως ένας ακόμη ήρωας της Άγριας Δύσης, αλλά ως μια πιο σύνθετη και ρεαλιστική εκδοχή του western, που στηρίχθηκε σε πραγματικές εμπειρίες.  Η σειρά ξεδιπλώνεται με κινηματογραφική ροή, αργό χτίσιμο έντασης, ηθικά διλήμματα και πολιτικές αποχρώσεις — από τη διαφθορά στον στρατό μέχρι τη βία απέναντι στους αυτόχθονες πληθυσμούς. Έτσι δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί έχουν συγκρίνει τον Blueberry με αντι-ήρωες του ευρωπαϊκού σινεμά των ‘60s και ‘70s. Σε μια εποχή που οι υπερήρωες κυριαρχούν, η επιστροφή σε έναν χαρακτήρα σαν αυτόν λειτουργεί σχεδόν αναζωογονητικά: ένας ήρωας χωρίς υπερδυνάμεις, αλλά με βάθος, ατέλειες, αντιφάσεις και —δίχως αμφιβολία— με περισσότερη αλήθεια.