του Χρήστου Ζαμπούνη
Όλοι οι ειδικοί συμφωνούν. Η βία των ανηλίκων έχει την αφετηρία της στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον. Εάν στα ανωτέρω προστεθεί και η έκθεσις στα Μέσα Κοινωνικής Δικτυώσεως, τότε έχουμε να αντιμετωπίσουμε ένα εκρηκτικό μείγμα, συνήθως ανεξέλεγκτο. Τι δει πράττειν; Το savoir vivre προκρίνει την επικοινωνία διά του παραδείγματος. Τι σημαίνει αυτό; Όταν τα παιδιά αναθρέφονται με τους γονείς των να ερίζουν ή να είναι θυμωμένοι, τότε αντανακλαστικά επαναλαμβάνουν την ιδία συμπεριφορά. Αλλά δεν είναι μόνον το οικογενειακό περιβάλλον που δημιουργεί αρνητικά πρότυπα. Αρκεί να θέσει κανείς σε λειτουργία την τηλεόραση και να συνδεθεί με το YouTube, για να παρακολουθήσει αρχηγούς κομμάτων να επιδίδονται σε bullying των αντιπάλων τους. Όσο για τον «υπόνομο» του Διαδικτύου, εκεί γίνεται… της Μέσης Ανατολής. Η λύσις είναι μία. Η ψυχραιμία. Υπάρχουν ορισμένες τεχνικές που δύναται να φανούν χρήσιμες στην απόκτηση και την διατήρησή της. Η πρώτη είναι να αναμένουμε 5 με 10 δευτερόλεπτα πριν αντιδράσουμε σε μία στιγμή εντάσεως. Η δεύτερη, συνδυασμένη με την πρώτη, είναι να λαμβάνουμε μία αργή αναπνοή, να κρατούμε τον αέρα για 4 δευτερόλεπτα από την μύτη και να εκπνέουμε εκ του στόματος για 6 δευτερόλεπτα. Ιδιωτικώς φαίνεται να λειτουργεί τέλεια, αλλά τι γίνεται όταν π.χ. το παιδί έχει επιστρέψει από το σχολείο, μετά από συμπλοκή, που θεωρείται, πλέον, «cool», με συμμαθητές του; Ο χαμηλός τόνος της φωνής και η αργή ομιλία αποφορτίζουν την επερχόμενη σύγκρουση. «Πήγαινε στο δωμάτιό σου να ηρεμήσεις και να το συζητήσουμε μετά», είναι μία φρόνιμη συμβουλή. Η αυτοσυγκράτησις δεν αφορά, όμως, μόνον τις σχέσεις με τους ανηλίκους, αν και από «παιδία άρξασθαι», παραφράζοντας το αρχαίο ρητό. Στις σχέσεις μεταξύ ενηλίκων η αταραξία όταν υπάρχουν πίεση, άγχος ή ρήξη αποτελεί «πεδίον μάχης λαμπρόν». Μία σκέψις που οφείλει να μας καθοδηγεί είναι να αποφύγουμε τις βαριές εκφράσεις και τους χαρακτηρισμούς, για τους οποίους σίγουρα θα μετανοιώσουμε μετά. Τούτο δύναται να επιτευχθεί με την λεγομένη αποστασιοποίηση του α’ ενικού. Φράσεις όπως «έχω την αίσθηση», «νοιώθω πως προσπαθώ να καταλάβω», «έχω την εντύπωση» και άλλες, αποδυναμώνουν την φόρτιση. Επίσης, φροντίζουμε να μην διακόπτουμε τον συνομιλητή μας επ’ ουδενί λόγω, διότι θα πολλαπλασιάσει τον θυμό του. Τον αφήνουμε να ολοκληρώσει, και όταν τούτο συμβεί, τον ερωτούμε αργά και σταθερά: «Μπορώ να απαντήσω;». Έχοντας υπάρξει θύμα επιθετικότητος σε τηλεοπτική εκπομπή, στο «Πρωϊνό» του Antenna, εξ’ αφορμής της κηδείας του βασιλέως Κωνσταντίνου, πρώην βασιλέως των Ελλήνων όπως είναι ο επίσημος τίτλος του, δυστυχώς παρεσύρθην και δεν ακολούθησα την προτροπή εμπείρου κοινοβουλευτικού. Τι μου είχε πει σε ανύποπτο χρόνο ο εκλιπών, σήμερα, πολιτικός; «Πριν απαντήσεις, πιες δύο, όχι μία, γουλιές νερό».
