του Απόστολου Κοτσάμπαση

Μετά από μια δοκιμαστική πτήση που πήγε στραβά: ο πιλότος “Shorty” Schroeder έβγαλε τα θαμπωμένα γυαλιά του σε μεγάλο υψόμετρο, με τα μάτια του να παγώνουν και την όρασή του να θολώνει. Ο υπολοχαγός John Macready πίεσε για καλύτερη προστασία.

Αποτέλεσμα; Φακοί σε σχήμα σταγόνας από πράσινο γυαλί, μεταλλικό σκελετό, διπλή γέφυρα — σχεδιασμένοι για να αποκλείουν τις ακτίνες, να καλύπτουν το περιφερειακό πεδίο χωρίς να εμποδίζουν τα όργανα του πιλοτηρίου. Η Bausch & Lomb τα σχεδίασε στα μέσα της δεκαετίας του 1930 για τους πιλότους του αμερικανικού στρατού. Ήταν στρατιωτικής χρήσης από το 1937, πατενταρισμένα ως Ray-Ban Aviator το 1939, και στη συνέχεια πολιτικής χρήσης στη μεταπολεμική άνθηση. Τα γυαλιά ηλίου τύπου aviator εισέβαλαν στην ανδρική μόδα σαν φορτίο από ύψος 10.000 μέτρων — αρχικά ως πρακτικό αξεσουάρ, στη συνέχεια ως καθαρά αισθητικό στοιχείο.

Ο στρατηγός MacArthur τα φορούσε στην παραλία στις Φιλιππίνες το 1944, στη διάρκεια των μαχών του Β’ παγκοσμίου πολέμου — οι εφημερίδες αποτύπωσαν την εικόνα, την πίπα, το καπέλο, τα γυαλιά. Άμεσο αρχέτυπο: εξουσία, απόσταση, άπιαστη ψυχραιμία. Το Χόλιγουντ ανέλαβε μετά. Ο Τζέιμς Ντιν σε επαναστατική διάθεση, ο Μάρλον Μπράντο μελαγχολικός. Στη συνέχεια, η έκρηξη της δεκαετίας του 1980: ο Τομ Κρουζ στο Top Gun, με καθρέφτες που αντανακλούσαν τη λάμψη της μετάκαυσης, οι πωλήσεις εκτοξεύτηκαν σαν χρηματιστηριακός δείκτης. Ξαφνικά, κάθε άντρας με μπουφάν bomber πίστευε ότι ο σκελετός σε σχήμα δάκρυ θα μπορούσε να αναβαθμίσει την κάτω από το ραντάρ παρουσία του, σε αλαζονεία τύπου Maverick.

Έγιναν το σύμβολο της ανδρικής νωχέλειας — κρύβοντας τα μάτια και προβάλλοντας έλεγχο. Σε συνδυασμό με ένα λευκό t-shirt, δερμάτινο μπουφάν ή κοστούμι, μετατρέπουν την ευαλωτότητα σε πανοπλία. O χρυσός σκελετός αντανακλά το φως σαν ακριβό κόσμημα, ενώ οι φακοί τον κόσμο, αδιάφορα. Δεκαετίες αργότερα, εξακολουθούν να πωλούνται: διαχρονικά, υπερβολικά εκτεθειμένα, ήρεμα ανώτερα. Φορέστε τα και δανείζεστε τον μύθο — πιλότος, επαναστάτης, απρόσιτος. Οι περισσότεροι άντρες φαίνονται σαν να προσπαθούν υπερβολικά. Οι πραγματικοί δεν χρειάζεται ποτέ να το κάνουν.